Resmi Modeller
İktisatçılar tarafından yazılan ekonomik büyüme üzerine kitapların çoğuna resmi modeller hakimdir. Bu tür modellerden çok şey öğrenilebileceğini kabul etsek ve kendi resmi modellerimizi geliştirsek de, mevcut teorik modellerin ekonomik büyüme ve teknolojik değişimle ilgili zengin bilgilerin çoğunu yakalayamadığına inanıyoruz. ekonomi tarihçileri ve teknoloji öğrencileri tarafından son on yılda birikmiştir.
Örneğin, inovasyon üzerine onlarca yıllık çalışmanın ardından, sürecin çok azı resmileştirildi ve aynı şey bilgi birikimi teorileri için de geçerli. Hatta bazıları bu tür süreçlerin asla resmileştirilmeyeceğini iddia ediyor.
Ne olursa olsun, henüz kimse onları resmileştirmeyi başaramadı ve bunu yapmak bizim yeteneklerimizin ötesinde. Bu nedenle, ilgilendiğimiz bir soruyla ilgilenmek için böyle bir bilgiye ihtiyaç duyulduğunda, resmi modelleme dışındaki teknikleri kullanmaktan çekinmiyoruz. Ayrıca, uğraştığımız şeylerin çoğu henüz yeterince ölçülmemiş olduğundan, hem teknolojiyi hem de toplum üzerindeki etkisini, genellikle nicel ölçülerin ötesine geçen yollarla anlamaya çalışmalıyız.
Bu nedenlerle, teknolojik değişim hakkında var olan ancak geniş çapta dağılmış bilgilerin çoğunu raporlamak ve sistematize etmek için zaman harcıyoruz. Uzun dönemli büyüme ve yeniliğe ilişkin salt tanımlayıcı bir anlayış geliştirmenin, bu tür süreçleri resmi modeller aracılığıyla yakalamaya çalışanlar için bile önemli olabileceğini savunuyoruz.
Ama daha ileri gidiyoruz. Bu bilgiyi, büyüme teorilerini sınırlamak için kullanılabileceğini umduğumuz bir dizi stilize gerçek halinde genelleştiriyoruz. Ardından, Richard Nelson’ın takdir edici teoriler dediği şeyi geliştirmeye devam ediyoruz. Bunlar, resmi matematiksel dilde ifade edilmeyen, ancak sözlü biçimde titizlikle geliştirilen teorilerdir. Onlar biçimsel teorilerin doğal tamamlayıcılarıdır, onların ikamesi değil.
Uzun vadeli büyümeyi anlamak için önemli olduğunu düşündüğümüz tüm soruları formel modeller kullanarak ele almak istiyoruz. Ancak standart büyüme modelleri, bu bölümde daha önce tartıştığımız büyük teknolojik şokların özelliklerinin çoğuyla ilgilenmezken, GPT’lerin bazı özelliklerini dahil ederek bunu yapmaya çalışan modeller henüz emekleme aşamasındadır.
Bu ikinci modeller, ekonomik büyümeyle ilgili bazı kilit konularla ilgilenirken alakalı olduğunu düşündüğümüz zengin ayrıntıların çoğunu atlayan ilk yaklaşımlardır. Bunlarla ilgilenmek istiyorsak, teknoloji ve teknolojik değişimle ilgili karmaşık ve genellikle incelikli gerçekler hakkında çok açıklayıcı materyal sağlamaktan başka seçeneğimiz yok.
Daha sonra onlar hakkında takdir edici bir şekilde kuramsallaştırmamız, biçimsel modeller oluşturmamız, yalnızca uğraştığımız sorular mevcut kuramsal modeller ve onların yapabileceğimiz bu tür uzantıları tarafından ele alınabilecek kadar basit olduğunda oluşturmamız gerekir.
Ardından, GPT’ye dayalı, uzun vadeli büyüme için kendi resmi modellerimizi geliştirmeye devam ediyoruz. Elimizdeki problemin gerektirdiği şekilde bir yaklaşımdan diğerine geçerek bu şekilde ilerliyoruz. Büyümeyle ilgili çeşitli çalışma alanlarının her birindeki uzmanların sayfalarımızda en sevdikleri yöntemden çok az ve çok fazla bulma riskini taşıdığımızı anlamamıza rağmen, olağandışı eklektik yöntemimizin gerekçesinin sonuçlarımızda açıkça görüleceğini umuyoruz.
Tarihsel Özgünlük
Büyüme modelleri oluşturduğumuzda, bunlar hem zaman hem de mekan açısından spesifiktir. Zamanla, on dokuzuncu yüzyılda büyümeyi kendi kendini sürdüren koşulların oluşturulduğu bir zamanda başlayan döneme özgüdürler. Büyümeleri esas olarak yurt dışından ithal edilen teknolojileri benimseyip adapte ederek elde edilen ekonomileri yakalamanın aksine, uzayda kendi teknolojik değişimlerini içsel olarak yaratan ülkeler grubuna özgüdürler.
Neoklasik modeller ve daha yeni içsel büyüme teorileri, tek bir toplam üretim fonksiyonuna dayanan nispeten yapılandırılmamış modellerdir. Bu nedenle, her zaman ve mekan için geçerli olan, herkese uyan tek beden modellerdir.
Buna karşılık, modellerimiz daha yapılandırılmıştır ve bu nedenle özellikle kendi teknolojik gelişmeleri uzun vadeli büyümelerinin çoğunu yönlendiren Batı’daki, ancak bununla sınırlı olmayan bir grup ekonomiye odaklanmıştır.
Modellerimizin özgüllüğüne ilişkin görüşümüz, Hodgson’un “tarihsel özgüllük” dediği şeyle uyumludur; bu, daha önceki zamanlarda hem tarihsel hem de kurumsal okullar tarafından çokça tartışılan bir konudur.
Tarihsel özgüllük sorunu, sosyal bilimlerdeki açıklayıcı birleştirmenin sınırlarını ele alır: büyük ölçüde farklı sosyo-ekonomik fenomenler, bazı açılardan farklı teoriler gerektirebilir. Farklı sosyo-ekonomik sistemlerin ortak özellikleri varsa, o zaman, bir dereceye kadar, farklı sistemleri analiz etmek için gereken farklı teoriler makul olarak bazı ortak özellikleri paylaşabilir.
Ancak bazen önemli farklılıklar da olacaktır. Bir gerçek nesne için uygun olan kavramlar ve teorik çerçeveler, bir diğeri için en uygun olmayabilir. Tarihsel özgüllük sorunu, farklı analiz nesneleri arasındaki önemli temel farklılıkların tanınmasından başlar. Bir teori hepsine uymayabilir.
Hodgson, son derece genel teorilerin ne kadar uygulanabileceği ve belirli bir fenomenin tatmin edici teorik açıklamaları için ne kadar özgüllüğe ihtiyaç duyulduğu sorusunun, hem Avrupa hem de ABD’deki tarihsel ve kurumsal okulların analizlerinde ön planda ve merkezde olduğunu gösteriyor. Ama zaman değişti.
Hodgson’un ileri sürdüğü gibi: “Ekonomi ve sosyolojinin genel teorisyenler ile teorik olmayan ampiristlerin bir azınlığı tarafından tahakkümü bu sorunu dışlamıştır. Genel ile özelin, aynılık ve farklılığın metodolojik tartışması unutulmuştur.”
Çoğu sosyal bilimcinin, sorunun farkında bile olmadığına ve bir teori ne kadar genelse, o kadar iyi olması gerektiğini kabul ettiğine inanıyor. Ancak bu varsayım, bir teori ne kadar genel olursa, o kadar az ampirik içeriğe sahip olacağı olasılığını göz ardı eder, birçok sorunun ortaya çıktığı özel bağlamı göz ardı ederek, onları derinlemesine analiz etmek imkansız hale gelir.
İçinde, daha yapılandırılmış GPT odaklı, uzun vadeli büyüme teorimizin neden her zaman tüm ülkelere uygulanamayacağını tartışıyoruz. Burada, en yararlı politika tavsiyelerinin, çoğu neoklasik politika analizinden çıkan genelleştirilmiş türden değil, yüksek oranda bağlama özgü olması gerektiğini savunuyoruz.
Uzun ve Kısa Vade
Çalışmamızın çoğu, teknolojideki değişikliklerin, özellikle de yeni GPT’lerin tanıtılmasının uzun vadeli etkileriyle ilgilidir. Bu nedenle, mevcut kaynakların, özellikle de emeğin tam istihdamı için olağan varsayımda bulunuyoruz. Teknik değişimin, geçici olsa bile oldukça uzun ömürlü olabilen iş çevrimleri ve işsizlikle ilişkilendirilmesinin birçok nedeni vardır.
Ancak bizimki zaten uzun bir kitap ve genel olarak teknolojik değişim ve özel olarak GPT’ler ile ilgili her şeyi ayrıntılı olarak inceleyemiyoruz, bu nedenle iş piyasası etkilerini, ilgili oldukları yerlerde ele almamıza rağmen, resmi modellerimize dahil etmiyoruz.