Blog

KLİNİK KİMYA Klinik biyokimyasal verilerin elde edilmesi, kullanılması ve yorumlanması Klinik biyokimyasal araştırmalar tıpta çeşitli amaçlar için yaygın olarak kullanılmaktadır. Daha bilinen araştırmaların çoğu, bir vücut sıvısındaki, genellikle serum (veya plazma) veya idrardaki bir maddenin ölçülmesini içerir. Diğer sıvılar üzerinde de tahliller yapılabilir, örn. omurilik sıvısı, parasentez yoluyla elde edilen sıvı, bağırsak salgıları ve dışkıları ve vücut dokularının biyopsi örneklerinde yer alır. Çoğu klinik biyokimyasal araştırmanın sonuçları, kantitatif olarak bir konsantrasyon olarak veya sıklıkla enzim ölçümleri durumunda bir aktivite olarak ifade edilir. Moleküler genetik analiz, giderek klinik biyokimyasal laboratuvarların repertuarının bir parçası olmasına rağmen, bu bölümde tartışılmamaktadır. Ama öyle mi? Bu ifadeleri biraz ayrıntılı olarak inceleyelim. Serum sodyum konsantrasyonu normal aralıkta olabilir, ancak bu, ince bir sodyum veya su homeostaz anormalliğinin mevcut olma olasılığını dışlamaz, ne de bireyin mutlaka sağlıklı olduğu anlamına gelmez. Tersine, bir bireyin serum sodyum konsantrasyonunun 147 mmol/l olduğu bulgusu, mutlaka bir sodyum veya su homeostazının mevcut olduğu anlamına gelmez: aslında, birey tamamen sağlıklı olabilir. Bu ifadeler, bu bölümün ilerleyen kısımlarında tartışılacağı gibi, ölçülen bir değer referans aralığının sınırlarından ne kadar uzaksa, 'normal' bireylerin %5'inin referans aralığının dışında değerlere sahip olmasının bekleneceği gerçeğinden kaynaklanmaktadır. patolojik öneme sahip olması daha olasıdır. Bir sonucun bir referans aralığı ile karşılaştırılması, ölçüm bir bireyde ilk kez yapıldığında değerli olabilir. Uygulamada, ölçümler genellikle tekrar tekrar yapılır, örn. bir durumun ilerlemesini veya tedaviye yanıtı belirlemek için. Belirli bir ölçülen değer daha sonra önemli bir değişikliğin meydana gelip gelmediğini görmek için öncekiyle karşılaştırılabilir. Ancak, örneğin, bir günde 145 mmol/l'lik bir serum sodyum konsantrasyonunun, önceki günkü 147 mmol/l'den önemli ölçüde farklı olup olmadığı (yani, gerçekten fizyolojik veya patolojik bir değişikliği temsil ediyor) olup olmadığı, güvenilirliği hakkında bilgi sahibi olmayı gerektirir. sadece analitik kalite açısından değil, aynı zamanda in vivo sodyum konsantrasyonunu etkileyen herhangi bir biyolojik varyasyon hakkında da veriler. Son olarak, analiz edilecek numune, analizden önce sodyum konsantrasyonunu etkilemeyecek şekilde toplanmaz ve işlenmezse, çıkarılan sonuçlar güvenilmez olacaktır. Klinik Biyokimya Ders Notları pdf Klinik Biyokimya pdf Klinik Biyokimya testleri Klinik kimya Analizörü Klinik Biyokimya Uzmanı Klinik Biyokimya Nedir Klinik Biyokimya Laboratuvarında yapılan analizler Klinik Biyokimya Laboratuvarı pdf Okuyucular, klinik biyokimyasal verilerden herhangi bir sonuç çıkarılıp çıkarılamayacağı konusunda endişe duymasınlar (ya da daha da kötüsü, bu konuların önemsiz ve önemsiz olduğu gerçeğini görmezden gelebilirler), laboratuvar personelinin bu konuda önemli çabalar sarf ettiği vurgulanmalıdır. sağladıkları verilerin güvenilir, yani doğru (söz konusu değişkenin gerçek bir ölçüsü) ve kesin (tekrarlanabilir) olduğundan emin olun. Analitin klinik olarak faydalı bir konsantrasyon aralığında ölçülebilmesi ve sonuçların klinik yönetimi bilgilendirmek için kullanılmak üzere yeterince hızlı bir şekilde elde edilebilir olması da önemlidir. Bunu başarmak için uygun metodoloji ve enstrümantasyon ve kaliteyi en üst düzeye çıkarmak için tasarlanmış prosedürlere bağlılık gerekir. Bununla birlikte, klinik biyokimyasal laboratuvar verilerinin kullanıcılarının, klinik olarak maksimum düzeyde elde etmeleri isteniyorsa, hata kaynaklarının (tümü laboratuvarda olmayan) ve sonuçların yorumlanmasındaki tuzakların farkında olmaları yine de önemlidir.  Bu bölümün geri kalanının çoğu iki bölüme ayrılmıştır: ilk bölüm örnek toplama ve analizi ile ilgilidir; ikincisi biyokimyasal verilerin kullanımları ve yorumlanmasıdır. Örnek toplama ve analiz Sonuçların kalitesini etkileyebilecek faktörler geleneksel olarak analitik öncesi, analitik ve analitik sonrası olarak ayrılır, yani sırasıyla numune analiz edilmeden önce, analiz sırasında ve sonuçlar oluşturulduktan sonra ortaya çıkar. Ön analitik faktörler Biyokimyasal değişkenler birçok fizyolojik değişkenden etkilenebilir. Ayrıca tüm biyokimyasal değişkenler rastgele biyolojik varyasyona tabidir. Bazıları için, özellikle sıkı geribildirim kontrolüne tabi olanlar için, ör. Plazma kalsiyum konsantrasyonu, bu varyasyon küçük olabilir, ancak diğerleri için sonuçları yorumlarken dikkate alınması gereken önemli bir faktör olabilir. İlaçların in vivo biyokimyasal değişkenler üzerindeki etkisi, pratikte önemli örneklerin sayısı nispeten az olmasına rağmen potansiyel olarak büyük bir problemdir. Diüretiklerle tedavi edilen hastalarda sıklıkla görülen hipokalemi de bunlardan biridir. İlaçların etkisini değerlendirmek için sıklıkla biyokimyasal ölçümler de yapılır, örn. hipoglisemik ajanlarla tedavi edilen diyabetli hastalarda glukoz ve glikolize hemoglobin ölçümü. İlaçlar ayrıca potansiyel bir analitik hata kaynağı olabilir: ör. prednizolon birçok immünolojik testte kortizol ile çapraz reaksiyona girer. Son olarak, yanlış numune toplama nedeniyle analitik öncesi hatalar meydana gelebilir, örn. Glikolizi engellemek için florür içeren bir kapta toplanmayan bir kan örneğinde glikoz ölçümü veya işleme, örn. hemolize veya suyun buharlaşmasına neden olur. Tüm laboratuvarlar, toplanacak numunenin türü ve uyulması gereken özel koşullar hakkında bilgileri içermesi gereken el kitapları yayınlar. İstisnai olarak, numunelerin yanlış tanımlanması nedeniyle hatalar ortaya çıkabilir. Bunu önlemek için aşırı uyanıklık gereklidir. Talep formları düzgün bir şekilde doldurulmalı ve hastayla eşleştirilmeli ve numuneler işlemenin tüm aşamalarında pozitif olarak tanımlanmalıdır, örn. analiz için serumun ilk (birincil) kaptan ikinci bir kaba aktarılması gerekiyorsa. Birçok hastane ve klinikte kan ve diğer numuneler eğitimli hemşireler veya flebotomistler tarafından toplanır. Birçok laboratuvar, numunelerin doktorlar tarafından alınması durumunda hataların meydana gelme olasılığının daha yüksek olduğunu tespit etmektedir. Klinik tıpta olduğu gibi laboratuvar tıbbında da, karmaşık prosedürler kadar basit görünen prosedürlere de özen göstermek iyi bir uygulamadır. Analitik Faktörler Laboratuvar prosedürlerinin ayrıntılı bir tartışması bu bölümün kapsamı dışındadır. Laboratuvarların kabul edilebilir iç kalite kontrol ve dış kalite güvence prosedürleri kullanması CPA(UK) Ltd (Klinik Laboratuvar Akreditasyonu) tarafından akreditasyon şartıdır. Sonuçların kalitesini etkileyebilecek problemler, bireysel analitik tekniklerle ilgili bölümlerde tartışılmaktadır.