Şüpheli Demir Eksikliğinin Araştırılması
Kan sayımı, araştırmanın ilk satırıdır. Hipokromik hücre yüzdesi gibi daha spesifik hematolojik göstergeler birçok yazar tarafından demir eksikliğinin en iyi ölçütlerinden biri olarak görülmektedir.
Serum ferritin ölçümü
Serum ferritin analizi, iki bölgeli veya immünometrik bir tahlil kullanır. Kobalamin ve folat için tarif edilen rekabetçi protein bağlanmasının aksine, ferritini yakalamak için kullanılan anti-ferritin antikorları, normal ferritin konsantrasyonlarından büyük ölçüde fazladır. Serum örneğindeki tüm ferritin, katı bir destek (boncuk veya kuyu) üzerindeki anti-ferritin antikorları tarafından etkili bir şekilde yakalanır.
Ferritin molekülü üzerinde farklı bir epitopa bağlanan ikinci bir anti-ferritin antikoru daha sonra yine fazla miktarda ilave edilir. Bu ikinci antikor, ortasında ferritin bulunan bir sandviç oluşturur. İkinci antikor bir etiket taşır; başlangıçta bu bir radyoizotoptu, ancak şimdi yaygın olarak bir enzim veya floresan türüdür.
Boncuk veya kuyucuğa bağlı olmayan tüm reaktifleri çıkarmak için yıkandıktan sonra, bir dizi standart tarafından üretilen ile karşılaştırılan ölçülebilir bir sinyal vermek için etiketli antikor ile kimyasal olarak reaksiyona giren substrat eklenir.
Yöntem her iki antikorun fazlalığına dayandığından, istisnai olarak yüksek konsantrasyonlarda ferritin antikorları doyurma ve sahte olarak düşük değerler verme olasılığı vardır (‘yüksek doz kancası’ etkisi).
Bu riski en aza indiren tahlil tasarımı araçları vardır, ancak şüphe durumunda serum numunesi seyreltmede analiz edilir ve “kanca” etkisi mevcutsa, seyreltilmiş numune serum ferritini için daha yüksek bir görünür değer verecektir. İmmünometrik tahlil şematik olarak gösterilmiştir.
Demir eksikliği
Demir eksikliği için ne yemeli
Demir eksikliğine ne iyi gelir
Demir eksikliği nasıl giderilir
Demir eksikliği Nedir
Çoçuklarda demir eksikliği nasıl giderilir
Demir eksikliğinin zararları
Demir eksikliği kaç olmalı
Çinko protoporfirin ölçümü
ZPP ve serbest protoporfirin ilişkisine ilişkin bazı kafa karışıklıkları mevcuttur, bunun başlıca nedeni, ZPP’nin daha önceki ölçüm yöntemlerinin çinkoyu serbest protoporfirin vermek üzere uzaklaştıran asit ekstraksiyonunu içermesidir. Nadir porfiriler dışında, serbest protoporfirin, kırmızı hücrelerdeki toplam hem olmayan porfirinin %5’ini veya daha azını oluşturur, büyük çoğunluğu ZPP olarak bulunur.
Çinko protoporfirin, yaklaşık 425 nm (Soret bandı) dalga boyundaki ışığı emer ve 595 nm dalga boyunda ışık yayarak floresan verir. Çinko protoporfirini ölçmenin en yaygın yöntemi, ön yüz florimetrisi tekniğini içerir.
Bir damla tam kan, hemoglobini siyanhemoglobine dönüştüren ve değişken oksihemoglobin içeriğinin engelleyici etkisini ortadan kaldıran bir reaktif ile ön işleme tabi tutulur. Seyreltilmiş kan bir cam slayt üzerine yerleştirilir ve cam slaytın alt tarafına bir gelen ışık ışını (415 nm) yönlendirilir.
Düz cam yüzey üzerindeki kırmızı hücre tabakası, gelen ışığı emer ve ZPP floresan yayar, 595 nm’de ışık her yöne yayılır. Aşağı doğru, cam slayttan yayılan bu ışık, hemoglobin tarafından minimum düzeyde yeniden emilir ve bir fotoçoğaltıcı tüp tarafından algılanır.
ZPP konsantrasyonu “mol ZPP/mol haem” olarak ifade edilir. Hemoliz, yüksek serum bilirubin veya riboflavin konsantrasyonlarından enterferans oluşur. Kırmızı hücrelerin yıkanması bu enterferansları ortadan kaldırır, ancak zaman alıcıdır.
Serum transferrin reseptörünün ölçümü
Serum TfR’nin ölçümü, prensipte serum ferritin için olana benzer şekilde, iki bölgeli bir immünometrik tahlil ile yapılır. Analiz genellikle bir enzime bağlı immünosorbent testidir (ELISA).
Ne yazık ki, testte standart olarak kullanılmak üzere membrana bağlı transferrin reseptörlerini saflaştırmak için kullanılan prosedürlerdeki farklılıklar, test formülasyonundan bağımsız olarak hasta grupları arasındaki kalitatif farklılıklar benzer olsa da, belirli test sistemine göre değişen referans aralıkları ile sonuçlanır.
Referans aralığı, bebeklerde ve çocuklarda bilgi az olmasına rağmen (örneğin ferritinden farklı olarak) yaş ve cinsiyetten büyük ölçüde etkilenmez. Demir eksikliği, normallere kıyasla serum TfR konsantrasyonunda üç ila dört kat artışa neden olur.
Serum demiri ve demir bağlama kapasitesinin ölçülmesi
Serumdaki demir Fe(III) formundadır ve transferrine bağlıdır. 4.5’ten düşük bir pH’da ve indirgeyici madde olarak askorbik asit varlığında, üç değerlikli demir transferinden salınır ve Fe(II)’ye indirgenir. Daha sonra bir kromofor ile bir kompleks oluşturur, örn. feren [3-(2-piridil)-5,6-bis-2-(5-furil sülfonik asit)-1,2,4-triazin] veya alternatif olarak ferrozindir.
700 nm’de demir-feren kompleksinin absorbansı ölçülür. Bu yöntem homojendir (protein çökelmesini içermez), çözeltide proteini korumak için deterjan içeren reaksiyon karışımı ve bakırın karışmasını en aza indirmek için tiyoüredir.
Demir bağlama kapasitesi, transferrin’i tamamen doyurmak ve biraz serbest demir bırakmak için fazla Fe(III) solüsyonu eklenerek ölçülebilir. Askorbik asit ile indirgemeden sonra, serbest demir, transferrine bağlı demirin kullanılamadığı pH 8.6’da feren kompleksi olarak ölçülür. Çözelti daha sonra asitleştirilir ve demir tahlili tekrarlanır. Asitleşme nedeniyle demirdeki artış, serumun transferrine bağlı demire eşdeğer olan demir bağlama kapasitesidir.
Alternatif olarak transferrin, doğrudan immünolojik yöntemlerle ölçülebilir. Bunlar, transferrin ve anti-transferrin antikorları arasında çözeltide antijen-antikor komplekslerinin oluşumunu içerir. Bu komplekslerin konsantrasyonu, ışığı dağıtma yetenekleriyle ölçülür.
Ya iletilen ışıktaki azalma bir spektrofotometrede (türbidimetri) ölçülür ya da gerçek saçılan ışık, iletilen ışığın yoluna 90o’de dedektörler tarafından değerlendirilir (nefelometri). Transferrin testinin standardizasyonu bazı problemler sunar ve transferrin konsantrasyonunu ölçme yöntemleri olarak transferrin testi ile demir bağlama kapasitesi arasında seçim yapmak için çok az şey vardır.
Demir eksikliğinin araştırılmasında laboratuvar testlerinin yeri
Komplike olmayan vakalarda, bir mikrositik, hipokromik anemi tespit edildiğinde ve oral demir ile tedavi başarılı olduğunda, başka bir laboratuvar araştırması gerekli olmayabilir, ancak normal diyet demir alımı varlığında aneminin tekrarlaması açıklama gerektirecektir. Olası malabsorpsiyon veya gizli kan kaybı, endoskopi veya başka araştırma yöntemleri gerektirebilir.
Demir eksikliği anemisi (DEA) ile kronik hastalık anemisinin ayrımında önemli bir tanısal sorun ortaya çıkmaktadır. Kronik hastalık anemisi, normositik, normokromik veya mikrositik, hipokromik bir tablo ile ortaya çıkabilir ve yeterli demir depolarının varlığında veya yokluğunda ortaya çıkabilir.