Küresel Yönetiş
21. yüzyılın ufkunda devletler arasındaki ilişkiler ve devlet yapılarının olası parçalanması büyük bir önem taşıyor. Somali gibi bazı ülkeler anarşiye düşüyor; SSCB gibi diğerleri, muhtemelen yakında Rusya’nın ardından gelecek, giderek daha küçük parçalara bölünüyor.
Sırada Endonezya, Çin veya Hindistan olabilir. Bu parçalanmanın, şimdiye kadar eski SSCB’de olduğu gibi, dünya barışını tehdit etmeden sorunsuz bir şekilde geçip gideceğine her zaman güvenilemez. Kaynak kıtlığı can yakmaya başladığında, AB’nin kendisinin bile ekonomik kargaşadan sağ çıkıp çıkamayacağı da tartışmalıdır.
Bir tür küresel yönetişimin varlığı, müdahil olanların artık kendi başlarına çözemedikleri veya çözmeye istekli olmadıkları çatışmaları pek çok durumda hafifletmeyi mümkün kıldı.
Dış otoriteler bazen ılımlılık için bir güç olabilir ve yeni bir sosyal düzenin inşasına yardımcı olabilir. Bu bir olasılık olmaya devam ediyor, çünkü uçurumlar hala kapatılabildiği sürece, yardım eden eller ortak değerleri savunmak, insanları korumak ve adil bir sonuca ulaşmakla gerçekten ilgilendikleri sürece, çatışma çözülebilir.
Bununla birlikte, kaynaklar sorunu, büyük sanayileşmiş uluslar için ham bir sinirdir ve bir anlaşmazlığın olduğu yerde, siyasi ve ekonomik dünyanın küresel oyuncuları, kendi çıkarlarının peşinde koşarken tek fikirli ve vicdansızdır.
“Küresel yönetişim” bu durumda başarısızlığa mahkumdur, çünkü söz konusu olan kendi kaynak çıkarları olduğunda, egemen güçler yalnızca tarafsız hakemler olarak kabul edilmek için gerekli güvenilirlikten yoksun olmakla kalmaz, aynı zamanda bunu başarmak için gerçek bir arzuları da yoktur.
Siyasi sahnenin tüm devleri, en azından dolaylı olarak, insan yaşam alanlarının ekolojik tahribatına ve kaynaklara eşit olmayan erişimden kaynaklanan sosyal kısıtlamalara katkıda bulunmuştur. Küresel güçlerinin tarihi ölçeğine rağmen, şimdiye kadar küresel sorumluluktan aciz olduklarını kanıtladılar.
Her şeyden önce gıda, enerji ve kaynak tedarikini yönetmek için ortaya çıkan ekonomik birimlere güvenirler. Bu ekonomik küresel oyuncular, yalnızca topluma ucuz yiyecek sağlayabildiklerini kanıtlamakla kalmadılar, aynı zamanda şirket imparatorlukları biçiminde, hem verimlilik hem de ürün yelpazesi açısından küresel pazardaki diğer tüm iş biçimlerinden üstün olduklarını kanıtladılar. Sonuç, bu yapıların ekonomik geçimi sağlamanın tek yolu olduğu temelinde, el arabasını bozmama kararlılığıdır.
Bir yanda, kapsamları yalnızca kendi kendilerine değil, aynı zamanda siyasi anlaşmalarla da sürekli olarak genişletilen ulusötesi şirketler var.
Çevre dostu ve çevreye zararlı ürünler veya sınırlı ve yenilenebilir kaynaklar arasında ayrım yapmayan sadece DTÖ değildir; hem ulusal hükümetlerin hem de uluslararası anlaşmaların ulusötesi şirketlerin önünü düzleştirmeye yöneliktir.
Bu şirketler tarafından yapılan ve sübvansiyon almayan yatırım neredeyse yoktur; ister kamu tarafından finanse edilen iş parkları ve altyapı, birkaç yıllık vergi indirimleri veya doğrudan yatırım hibeleri olsun. Ev sahibi ülke tarafından hoş karşılanmayan ve hatta aktif olarak desteklenmeyen birkaç büyük birleşme vardır.
Hükümetler artık kendi geleceklerini şekillendirecek konumda olmadıklarından, ulusötesi şirketlerin bunu kendileri için yapacağını umuyorlar. Önerilen Çok Uluslu Yatırım Anlaşmasının (MAI) arkasında yatan düşünce budur.
1998 yazında en azından geçici bir gerilemeye maruz kalan bu anlaşmanın etkisi, çokuluslu şirketler söz konusu olduğunda, esasen yeni, bilinmeyen maliyet sonuçları olan müteakip ek siyasi yükümlülüklerden kaynaklanan tüm yatırımları etkili bir şekilde kapsayan doğrudan yabancı yatırımı korumak olacaktı.
Hükümetler, bu tür mevzuattan kaynaklanabilecek herhangi bir ek işletme maliyetinden sorumlu olacaktır. Bu, tüm kurumsal imparatorlukları iç mevzuattan etkili bir şekilde muaf tutabilir, onları sınırsız güce sahip ancak siyasi veya sosyal sorumluluğu olmayan uluslararası kurumlara dönüştürebilirdi.
Öte yandan, etkisi dünya tarihindeki en büyük sosyokültürel yıkımın kuluçka makinesi olan gelişmekte olan dünyanın kırsal bölgelerinde olduğu kadar hiçbir yerde daha fazla hissedilmeyen küresel çevresel ve sosyal sonuçlar da var.
Dünya nüfusunun yarısı olan üç milyar insan bu bölgelerde tarımla geçiniyor. Tarımın giderek daha fazla küresel pazara yönelmesi gerektiğinden, bu insanlar endüstriyel mantığı onları büyük ölçekli tarım ticaretinde seri üretime yönlendirmeye yönelten küresel gıda işleme şirketlerine her zamankinden daha fazla bağımlı hale gelecektir.
Satın alma üzerindeki tekelleri, onlara piyasa güçleri aracılığıyla iş yapılarını her zamankinden daha buyurgan bir şekilde yeniden şekillendirme gücü veriyor. Dünya piyasa koşullarında bu standart tarımsal modernizasyon modelini varsayarsak, muhtemel sonuç, bu üç milyardan ikisinin, yerini alacak herhangi bir şey umudu olmadan geçim kaynaklarını kaybedeceğidir.
Yüzyılın başında Çinli sosyolog Çin’de tüm iş gücünün dörtte biri olan 170 milyon işsiz tarım işçisi olacağını tahmin ediyor. Ya bir güneş kaynağı üssüne ve buna bağlı olarak küresel pazarın endüstriyel modelini takip etmeyen tarımsal yapılara doğru yola çıkarız ya da küresel ekonomik ‘gerçeklik’ görünüşte kabul ettiği için modern çağın değerlerinden vazgeçeriz. başka dünya yok
Uluslararası hakkaniyet idealinden yaşamın doğal temelinin korunmasına; devletler içindeki sosyal denge idealinden anayasal demokrasi idealine kadar hepsi, kaynaklara engelsiz erişim ve bunların optimal ekonomik konuşlandırılması ihtiyacına tabidir.
Yıkıcı eğilimlerin kayıtsızca kabul edilmesinden, eğlence toplumunun gözlerinin ve kulaklarının kapalı olmasına, parçalanmakta olan toplumlardaki kargaşa ve çatışmalardan, ticari çıkarları desteklemek için askeri gücün pervasızca kullanılmasına, uluslar içindeki düzenin bozulmasından çöküşe kadar her şey olabilir.
Hiçbir şey, insanlığın tamamı veya bir kısmı için tehdit altında olan güvenli bir kaynak üssü kadar hayatta kalmak için çok önemli olmadığından, aşırı acımasızlık ve barbarlık eylemleri gerçekleştirmeye isteklidir. Acımasızlık zaten görülebilir; Kaynaklara yönelik tehdit daha şiddetli hale geldikçe barbarlık da bunu takip edecektir.
Sınırlı tarım arazilerinin verimliliğini ve sınırlı su kaynaklarının temizliğini koruyan tarım yöntemlerine dönüş de dahil olmak üzere güneş kaynaklarına geçiş fırsatı kaçırılmazsa dünyanın neyle karşı karşıya kalacağını hayal etmek zor.
Açık olan tek politika seçeneği sürekli tüketim veya çekimser kalma olsaydı, insanlığın kendisini parçalamama şansı çok az olurdu. Kulağa ne kadar mantıklı gelse de, tüketimden vazgeçmek işe yaramaz bir çözüm olabilir.
Kimin kime, kimin yararına ve kimin pahasına uygulayacağı sorularının tatmin edici cevapları yok. Kaynak ihtiyaçları çok basit ve erişim, küresel ölçekte bir yana, ulusal düzeyde bile fikir birliğine varılması için çok eşitsiz. Birçoğu daha fazlasına ihtiyaç duyar ve ister, ancak hiç kimse daha azını almaya hazır değildir.