Fosil Yakıt Ekonomisi
Fosil yakıtların endüstriyel kariyeri, üretim endüstrilerinde hızla insan ve hayvan kaslarının yerini almaya başlayan buhar makinesinin icadıyla sanayi devriminde başladı.
Buhar makinesinin ‘modası geçmiş’ teknolojisi tarihe gömülmedi: modern nükleer, kömür, gaz ve petrolle çalışan elektrik santrallerinin hepsi hala aynı prensipte çalışıyor ve bugün bile yapıyı şekillendirmeye devam ediyor. küresel ekonominin. O zamandan beri geliştirilen tüm yeni teknolojiler, öncülüğünü buhar makinesinin yaptığı aynı fosil yakıtlı enerji temeline bağlı kalmaya devam ediyor.
Zamanında buluş, enerji verimliliğini büyük ölçüde artırdı ve sanayi devriminin yolunu açtı.15 Daha yüksek enerji verimliliği, seri üretimi mümkün kıldı ve bunun sonucunda enerji ve hammadde tüketimi çılgın bir hızla arttı. Başlangıçta, birincil yakıt odun veya kömürdü.
Ancak buhar makinesi daha yaygın bir şekilde kullanılmaya başlandıkça, talep hızla yakındaki ormanlardan elde edilen mevcut odun rezervlerini geride bıraktı ve kömür tercih edilen yakıt haline geldi.
Buhar makinesinin kimyasal enerjiyi mekanik işe dönüştürmedeki verimliliği, endüstriyel kaynak tabanını belirledi ve bir kez belirlendikten sonra, kaynak tabanı gelecekteki teknolojik gelişmenin yolunu belirledi.
Daha sonra ham petrol ve doğal gazı kapsayacak şekilde genişletilen fosil enerji sistemi, enerji üretimi alanında sonraki tüm yeniliklerin odak noktası olmuştur.
Fosil yakıtlara dayalı enerji üretim teknolojileri, yüksek enerji yoğunlukları, yani düşük taşıma maliyetleri ile birim hacim başına yüksek enerji içeriği gerektirir. Güç ne kadar kolay ve maliyet etkin bir şekilde üretilebilirse ve elektrik santrallerinin verimliliği ne kadar yüksekse, küresel olarak en ucuz enerji ve malzeme kaynaklarına olan talep o kadar arttı ve pazar o kadar genişleyebildi.
Sanayi devrimi, küresel ekonominin sürekli hızlanan sürekli devrimi oldu. Buhar makinesinin doğurduğu fosil enerji endüstrisi, o zamandan beri basit bir itici güçten daha fazlası haline geldi: küreselleşmeyi tüm ekonomik faaliyetlerin yönetici ilkesi haline getirdi.
Hızlanan Değişim ve Küresel Yer Değiştirme
Küreselleşmenin hızı ve kapsamı zaten belgelenmişti. İlgili pasaj artık her zamankinden daha günceldir. Ekonomik gelişmenin tek yanlı ve küstah kavrayışına kadar mevcut durumun etkileyici bir şekilde uygun bir tanımına varmak için, “burjuvazi” kelimesini modern “büyük işletme” terimiyle değiştirmeniz yeterlidir.
Verimlilik artışına, endüstriyel yoğunlaşmaya, pazar genişlemesine ve rakipleri gölgede bırakma mücadelesine yol açan sınırsız karlılık artışı ve sermaye istihdamının ekonomik yasaları arayışı Sanayi Devrimi’nden kaynaklanmadı.
Bunlar ne burjuvazinin ne de modern yöneticilerin münhasıran yetkisindedir; muhtemelen hep bizimle olacaklar. Ancak karşılaştığımız seçenekler her zaman aynı değildir.
Bu yola girenler elbette sadece “burjuvazi” değildir. Geçimleri Sanayi Devrimi ve ardından gelen teknolojik devrimlerin yarattığı dünya düzenine bağlı olan veya kendini bağımlı hisseden herkes, hatta solcu siyasi partiler ve sendikalar bile, bu düzeni savunmayı çoktan hayati çıkarları arasında saydılar.
Gözlemlediği gibi,17 uluslararası kapitalizm olan son derece örgütlü kurum, burjuvazi ve şirketleşmemiş risk alan girişimciler olmadan da idare edebilir. Aslında, kurumsal üst kademelerdeki görevliler, uzun vadeli sorumlulukları bile istenmeyen bir müdahale olarak görüyorlar.
Çok fazla kültürel veya sosyal vicdan azabı, küresel ticaretin düzgün işlemesine bir engeldir. 20. yüzyılda SSCB gibi burjuvazinin olmadığı devletler, özellikle SSCB’nin dev enerji ve maden rezervleri bu ihtiyacı ortadan kaldırmış olsa da, Sanayi Devrimi’nin aynı tekno-ekonomik zorunluluklarını merkezi planlama yoluyla izlemiştir. küresel tedarik zincirleri kurmak.
Sosyalist ekonomik deneyin başarısızlığı muhtemelen, SSCB’nin Batılı politik-ekonomik hasmı ile aynı endüstriyel gelişme yolunu izlemeye teşebbüs etmesinden, ancak girişimci dürtü yerine bürokratik verimsizlikten kaynaklanıyordu. Çöküşünden sonra, eski süper güç küresel ekonomiye katlandı, enerji ve maden rezervleri küresel pazara açıldı.
Modern teknoloji ile hızlanan, son 200 yılın ekonomik yer değiştirmesi artık tüm hızına ulaşıyor. İlk aşama, Sanayi Devrimi’nden önce nüfusun dörtte üçünden fazlasını istihdam eden birincil sektör olan tarım ve ormancılığın, ikincil sanayi sektörü olarak adlandırılan sektör tarafından yerinden edilmesiydi.
1900’de imalat, iş gücünün çoğunluğunu istihdam ediyordu. Ardından üçüncül veya hizmet sektörü denilen sektörde patlama geldi ve bu, imalat üretkenliği artışıyla gereksiz hale getirilenleri silip süpürdü. 2000 yılında, sanayileşmiş ülkelerdeki iş gücünün çoğunluğu üçüncül sektörde çalışıyordu.
Bu süreç o zamandan beri, sosyalist merkezi olarak planlanmış ekonomiler de dahil olmak üzere dünyanın her yerinde çeşitli aralıklarla tekrarlandı. Bununla birlikte, maaşlı çalışmanın yerinden edilmesi hiçbir şekilde sona ermiş değildir. Artık tüm sektörlere nüfuz eden bilgi teknolojisi, birincil, ikincil ve üçüncül sektörlerde insan emeğinin fosil yakıt enerjisi ve teknolojisi ile değiştirilmesini kolaylaştırıyor.
Yerinden edilme süreci ne kadar hızlıysa, neden olunan toplumsal karışıklık da o kadar büyük olur. Sektörel gelişimin ardışık aşamalarını atlamak için girişimlerde bulunulduğu durumlarda, sonuçlar normalde her şeyden önce gelişmekte olan ülkelerde felaket olmuştur. Endüstriyel yoğunlaşma, ulusötesi holdinglerin “şirket imparatorlukları” ile doruğa ulaşan bu sürecin arkasındaki itici güç olmuştur.
Bu holdingler artık aktif olarak devlet kurumlarını her zamankinden daha doğrudan ve bariz bir şekilde kendi çıkarlarına uyacak şekilde yeniden şekillendirmeye çalışıyorlar. Bir eyalet diğerine karşı oynanacak ve demokratik olarak seçilmiş hükümetler şirket devlerinin kukla rejimleri haline geliyor.
Bu çalışmanın da göstereceği gibi, bu “küresel oyuncuların” çoğunun enerji ve kaynak çıkarma endüstrilerine ait olması tesadüf değildir: enerji, madencilik ve tarım şirketleri.
Küresel şirketlerin etkisini azaltmak için uluslararası kurumlar güçlendirilmelidir. Ancak şirketler, herhangi bir kurumun olabileceğinden daha donanımlı, daha etkili, hedeflerinden daha emin, daha esnek, daha etkili ve daha iyi organize olmuş durumdadır.
İhtiyaca göre birleşirler; küresel bir fikir birliğine varmak için siyasi ve bilimsel seçkinleri nasıl kullanacaklarını biliyorlar. İş dünyasına elverişli, ancak demokratik hükümetleri kendi ekonomi politikalarını şekillendirmek için hayati haklardan mahrum bırakan ve dolayısıyla temel sorumluluklarını yerine getirme yeteneklerini zayıflatan uluslararası bir ekonomik düzeni kabul etmeye zorlayabilirler.
Ahlaki bir yükümlülük duygusuyla motive edilmedikçe, bir reklam ve pazarlama stratejisinin parçası olarak veya hayırsever faaliyetler veya bir defaya mahsus bağışlar yoluyla yapılmadıkça, kendi iş alanları dışında gelecek veya insan veya çevre refahı için hiçbir sorumluluk kabul etmezler.