Büyüme Modelinde Gelir Dağılımı
Sanayi Devrimi tarihçileri, bir tarım ekonomisinin sanayileşmesi sürecinde talep faktörlerinin oynadığı rolü incelemeyi ihmal etmediler. On sekizinci yüzyıl İngiltere’sinde gelir dağılımı, tüketim kalıpları ve manüfaktürlerin büyümesi arasındaki ilişkiyi vurgular. Ona göre orta sınıflar, elverişli gelir ve servet dağılımı sayesinde gelişti.
Bu sınıfların tipik tüketim kalıbı, yüksek sermaye/emek oranıyla seri üretim teknikleri kullanılarak üretilen metalardan oluşuyordu. Üstelik İngiliz çiftçiler, beyaz ekmek gibi daha üstün bir yiyecek türü yemeye ve Kıtadaki muadillerine göre gelirlerinin daha küçük bir kısmını gıdaya harcamaya alışmışlardı.
Böylece İngiliz çiftçilerin tarım dışı ürünlere harcayacak daha fazla parası vardı. Böyle bir tüketim modeli, Landes için İngiliz ekonomisinin sanayileşmesini destekleyen kilit unsurlardan biridir.
Landes’in bakış açısı, on yıllar sonra incelediği tarihi gerçeklerin doğrudan tanıkları olan bazı önde gelen İngiliz klasik iktisatçıların onayladığı görüşle karşı karşıya kaldığında daha da ilgi çekicidir.
Roma İmparatorluğu’nun çöküşünden itibaren Avrupa’da zenginliğin ilerlemesini yeniden yapılandırır ve toprak sahiplerinin tüketim kalıplarının oynadığı rolü vurgular.
Durağan bir tarım ekonomisinde, genellikle yurt dışından ithal edilen ‘lüks’ için artan bir zevk, toprak sahiplerine rutin ekonomik davranışlarını değiştirmeleri için güçlü bir teşvik sağlar. Toprak sahipleri, kiracılarının daha verimli tarım teknikleri uygulamasına ve dolayısıyla daha yüksek kira ödemesine izin vermek için kira koşullarını kiracılarına değiştirmeye isteklidir.
Böylece ekonominin kilit sektörü olan tarımda verimlilik artar. Toprak sahiplerinin lüks mallara artan harcamaları, bu malların yerli üretimini karlı hale getiriyor. Aslında, “daha ince imalatlar” tarım ekonomilerine ya yerli ilkel imalatların tedrici olarak iyileştirilmesi ya da yabancı imalatların taklit edilmesi yoluyla girmiştir.
Sanayileşmiş bir ekonomideki büyüme sürecine ilişkin analizi, Politik Ekonominin İlkeleri’nin II. Kitabında bulunur. Malthus’a göre, sanayileşmiş bir ekonomide büyümeyi yavaşlatabilecek temel engel, “zenginliğin sürekli artışı için yeterli bir teşvikin” olmamasıdır.
Bu teşvik, esas olarak gelir dağılımı ve mülkiyet haklarının yapısı tarafından belirlenen yeterli bir “etkili talep” seviyesinden oluşur. Malthus’a göre, görece varlıklı çiftçilerden oluşan geniş bir sınıf, birkaç büyük toprak sahibinin (toprak mülkiyeti çok yoğun olduğunda) veya çok sayıda yoksul köylünün (toprak mülkiyeti çok yoğun olduğunda) ürettiğinden çok daha yüksek bir harcama düzeyi üretebilir.
Aynı şekilde, iç ve dış ticaretin kapsamının ve “üretken olmayan emekçiler”in tüketim düzeyinin, etkin talep ve endüstriyel üretimin pari passu büyümesi için çok düşük olması gerekmez.
Üstelik, reel ücretler arttıkça, işçiler, genellikle “kolaylıklar” veya “rahatlıklar” olarak anılan ve onları doğurganlıklarını kontrol etmeye ve “tembellik ya da rahatlık cazibesine direnmeye teşvik edebilen imal edilmiş metalar için bir zevk geliştirebilirler.
Erkeklerin ilk fırsatta evlenmeme konusunda özgür bir seçim yaptıkları görüldüğünde, onları kabaca gıda tüketicileri ve çocuk üreticileri olarak görmek daha zor hale gelir.
Bu senaryoda, işçilerin doğurganlık ve tüketim sepetlerine ilişkin rasyonel kararları, sanayileşmiş bir ekonominin uzun vadeli büyüme performansını etkileyen çok önemli bir değişken haline gelebilir. Buna karşılık, talep faktörlerinin analizi ve özellikle gelir dağılımı, tüketim kalıpları ve büyüme arasındaki ilişkinin analizi, çağdaş araştırma gündeminde üst sıralarda yer almamaktadır.
Laitner, böyle bir geçişin içerdiği zenginlik etkilerine odaklanarak, iki mal ve homotetik olmayan tercihlerle bir ekonominin yapısal değişimini analiz ediyor. Zweimuller, talep kompozisyonu ve yenilik arasındaki ilişkiyle ilgilenmekte ve dengeli büyüme yolunun özelliklerini araştırmaktadır. Son olarak, yapısal değişim gösteren ve geliri sabit bir oranda büyüyen çok sektörlü bir ekonomiyi incelemek gerekir.
Makalemizin temel amacı, bir tarım ekonomisinin yükselişinin yanı sıra sanayileşmiş bir ekonominin uzun vadeli büyümesinin gelir dağılımına ve tüketim kalıplarına bağlı olduğu bir model sunmaktır. Modelimiz, bugüne kadar çağdaş literatürde gereksiz yere ihmal edilmiş olanın bir uzantısıdır.
Temel farklılıklar (bulgularımız için çok önemli olan) şunlardır: (i) tarımsal verimlilik, arazi dağılımının ve endüstriyel malların mevcudiyetinin bir fonksiyonudur; (ii) işçi nüfusu içseldir; ve (iii) ücretliler hem tarım ürünlerini hem de sanayi ürünlerini tüketebilirler.
İktisat tarihçileri ve klasik iktisatçıların yanı sıra, makalemiz için bir başka önemli esin kaynağı da yapısal iktisat dinamikleri üzerine yapılan çalışmalar olmuştur. Özetle, Pasinetti’ye göre, ekonomik büyüme yapısal dinamikleri ima eder: GSYİH arttıkça talep kompozisyonu büyük ölçüde değişir ve teknik ilerleme tüm üretken sektörlerde nadiren aynı oranı gösterir.
Büyüyen ekonomilerin ekonomik yapısı bu nedenle değişmeye mahkumdur. Bu nedenle, ampirik olarak alakalı olmak için, çok sektörlü ekonomik büyüme modelleri, orantılı büyüme varsayımını ortadan kaldırmalıdır. Dahası, Pasinetti teknik ilerlemeyi ve talep kalıplarının evrimini, gerçek dünya ekonomilerinde büyümeyi yönlendiren iki büyük dinamik gücü, iç içe geçmiş iki fenomen olarak tasvir eder.
Kişi başına gelirdeki artışlar zorunlu olarak talebin orantısız genişlemesini gerektirdiğinden ve teknik ilerleme kişi başına gelirlerde artışlara yol açtığından, herhangi bir dinamik ekonomik incelemede teknik ilerlemenin getirilmesi zorunlu olarak orantısız bir talep genişlemesi anlamına gelir.
Analizini endüstriyel ekonomilerin büyüme sürecine odaklar. Bir tarım ekonomisinin gelişim sürecini incelemek için Engel Yasasının önemi ve verimlilik artışları konusundaki sezgilerinden yararlanıyoruz.
Kağıt yedi bölümden oluşmaktadır. Mülkiyet haklarının dağılımı, tüketim harcamaları, kalkınma ve büyüme arasındaki ilişkiye Smith’in ve Malthus’un bakış açılarını kısaca hatırlayın. Modelimizi bir ekonominin gelişme sürecindeki üç ilginç aşamayı resmileştirmek için kullandığımız denge koşulları araştırılan resmi modeli ana hatlarıyla belirtir. Son olarak, bazı sonuç açıklamaları yapar.