Çalışmanın Sınırlamaları
Tek bir çalışma, iki terapinin etkilerinde ilgili olsa da mütevazı bir farkı tespit etmekte veya kesin olarak hariç tutmakta genellikle başarısız olur. Bu nedenle, bir deneme, gerçekte böyle bir etki varken, yanlış bir negatif sonuç üretebilirken, istatistiksel olarak anlamlı bir tedavi etkisi göstermeyebilir. Deneysel ve kontrol tedavisi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığını bildiren klinik araştırmalara ilişkin bir inceleme, sağlık hizmeti araştırmalarında yanlış negatif sonuçların yaygın olduğunu göstermiştir: klinik olarak anlamlı bir sonuç farkı için, deneme boyutu göz önüne alındığında bu etkiyi kaçırma olasılığı 20’den büyüktü.
Benzer şekilde, şizofreni tedavisiyle ilgili 1941 araştırmalarının yakın tarihli bir incelemesi, önemli bir gelişmeyi tespit etmek için sadece 58 (%3) çalışmanın yeterince büyük olduğunu gösterdi. Bu nedenle, araştırmalara dahil edilen hasta sayısı genellikle yetersizdir ve bu durum son yıllarda çok az değişmiştir.
Ancak bazı durumlarda gerekli örneklem büyüklüğüne ulaşmak zor olabilir. Örneğin, miyokard enfarktüsünden ölüm riskini %10 azaltan bir ilaç, yalnızca Birleşik Krallık’ta her yıl binlerce ölümü geciktirebilir. Böyle bir etkiyi %90 kesinlik ile tespit etmek için her tedavi grubunda on binden fazla hastaya ihtiyaç duyulacaktır.
Meta-analitik yaklaşım, böylesine büyük, pahalı ve lojistik açıdan sorunlu bir çalışmaya çekici bir alternatif gibi görünmektedir. Aynı veya benzer bir ilacı birkaç daha küçük ancak karşılaştırılabilir çalışmada değerlendiren çalışmalarda hastalardan elde edilen veriler dikkate alınır. Meta-analiz için kullanılan yöntemler, daha büyük denemelerin daha küçük olanlardan daha fazla etkiye sahip olduğu sonuçların ağırlıklı bir ortalamasını kullanır. Karşılaştırmalar yalnızca aynı çalışmaya katılan hastalar arasında yapılır.
Ayrıntılı olarak tartışıldığı gibi, bu amaç için çeşitli istatistiksel teknikler mevcuttur. Bu şekilde gerekli hasta sayısına ulaşılabilir ve nispeten küçük etkiler güvenle tespit edilebilir veya hariç tutulabilir. Sistematik incelemeler, çalışma sonuçlarının uygulanabilirliği ile ilgili değerlendirmelere de katkıda bulunabilir. Belirli bir çalışmanın bulgularının, yalnızca araştırmada araştırılanlarla aynı özelliklere sahip bir hasta popülasyonu için geçerli olduğu hissedilebilir.
Farklı hasta gruplarında birçok deneme mevcutsa ve çeşitli denemelerde benzer sonuçlar görülüyorsa, o zaman incelenen müdahalenin etkisinin bir miktar genelliğe sahip olduğu sonucuna varılabilir. Mevcut tüm veri meta-analizlerini bir araya getirerek, genel bir çalışma sonucunun alt gruplar arasında değişip değişmediğine ilişkin soruları yanıtlamak için bireysel denemelerden daha iyi bir konuma sahiptir, örn. erkekler ve kadınlar arasında; daha yaşlı ve daha genç hastalar veya farklı derecelerde hastalık şiddeti olan katılımcılar.
Daha Şeffaf Bir Değerlendirme
Sistematik incelemelerin önemli bir avantajı, inceleme sürecini şeffaf hale getirmeleridir. Geleneksel anlatı incelemelerinde, incelenen verilerden sonuçların nasıl çıkarılacağı genellikle açık değildir. Yeterince sunulan sistematik bir incelemede, okuyucuların argümanın nicel bileşenini tekrarlamaları mümkün olmalıdır. Bunu kolaylaştırmak için, meta-analizlere dahil edilen verilerin yazarlar tarafından tam olarak sunulması veya ilgilenen okuyuculara sunulması değerlidir.
Gereken artan açıklık, “açık kanıt yok”, “bir eğilime dair bazı kanıtlar”, “zayıf bir ilişki” ve “güçlü bir ilişki” gibi yardımcı olmayan tanımlayıcıların değiştirilmesine yol açmaktadır. Ayrıca, bir meta-analiz yapmak, hakemlerin yazarların makalelerin özetlerinde sunduğu sonuçların ötesine geçerek gerçek verilerin kapsamlı bir incelemesine yol açabilir.
Epidemiyolojik araştırma TİPLERİ
Tanımlayıcı Epidemiyoloji
Tanımlayıcı araştırma
Epidemiyoloji örnek soruları ve cevapları
Tanımlayıcı araştırma örnekleri
Araştırma tipleri
Epidemiyolojik çalışmalar
Epidemiyoloji Nedir
Sonuçların Epidemiyolojisi
Sonuçların tablolaştırılması, araştırılması ve değerlendirilmesi sistematik incelemelerin önemli bileşenleridir. Bu, heterojenliğin kaynaklarını araştırmak ve örneğin “meta-regresyon” teknikleri kullanılarak bireysel çalışmalarda ortaya konmayan yeni hipotezleri test etmek için daha ileri götürülebilir. Bu, orijinal bir çalışmanın bulgularının analiz birimi olarak bireyin yerini aldığı “sonuçların epidemiyolojisi” olarak adlandırılmıştır.
Bununla birlikte, dahil edilen çalışmaların kontrollü deneyler olmasına rağmen, meta-analizin kendisinin gözlemsel çalışmaların doğasında bulunan birçok önyargıya tabi olduğu akılda tutulmalıdır. Bireysel hasta verileri mevcut olmadığı sürece, kümelenme veya ekolojik yanlılık da bir sorundur.
Bununla birlikte, sistematik incelemeler, en umut verici veya en acil araştırma sorusunun belirlenmesine yol açabilir ve gelecekteki çalışmalarda ihtiyaç duyulan örneklem büyüklüklerinin daha doğru hesaplanmasına izin verebilir. Bu, doğum sırasında fetüsün izlenmesine yönelik farklı yöntemleri karşılaştıran dört çalışmanın erken bir meta-analizi ile gösterilmiştir.
Meta-analiz, aralıklı oskültasyonla karşılaştırıldığında, sürekli fetal kalp monitörizasyonunun neonatal nöbet riskini azalttığı hipotezine yol açtı. Bu hipotez daha sonra, önceki dört çalışmanın toplam boyutunun neredeyse yedi katı büyüklüğündeki tek bir randomize çalışmada doğrulandı.
Kümülatif Meta-analiz
Bir meta-analiz erişimi olsaydı genç doktorumuz hangi sonuçlara varırdı? Beta-antagonistlerin etkisini inceleyen çok sayıda meta-analiz 1981’den beri yayınlanmıştır. Miyokard enfarktüsü geçirmiş hastalarda beta blokerlerin plasebo veya alternatif tedaviye karşı 33 randomize karşılaştırmasını içeren en son analizin sonuçlarını gösterir.
Bu denemeler 1967 ile 1997 arasında yayınlandı. Birleşik rölatif risk, akut enfarktüsten sonra başlayan beta blokajının müteakip erken ölüm oranını tahmini %20 oranında azalttığını gösterir (göreceli risk 0.80). 1981’de ve zamanın diğer noktalarında mevcut olan kanıtları göstermenin yararlı bir yolu, kümülatif bir meta-analiz yapmaktır.
Kümülatif meta-analiz, dahil edilmek üzere yeni bir ilgili deneme mevcut olduğunda, meta-analizin tekrarlanan performansı olarak tanımlanır. Bu, bir tedavi etkisinin geleneksel istatistiksel anlamlılık seviyelerine ilk ulaştığı zamandaki noktanın geriye dönük olarak tanımlanmasına izin verir. Miyokard enfarktüsünün ikincil önlenmesinde beta blokajı durumunda, istatistiksel olarak anlamlı bir faydalı etki (P < 0.05) 1981’e kadar ortaya çıktı.
15000 hastada yapılan müteakip denemeler bu sonucu basitçe doğruladı. Bu durum, mevcut daha küçük çalışmaların meta-analizinden istatistiksel olarak anlamlı bir tedavi etkisi görüldüğünde, çok sayıda hastada yapılacak ileri çalışmaların etik dışı olmasa bile en iyi ihtimalle gereksiz ve maliyetli olabileceğini düşündürmek için alınmıştır.