Piyasa Sistemi
S-E teorilerinin çoğunda optimallik kavramı bulunmadığından, fiyat sisteminin resmi gerekçesi bu teoriler bağlamında ilgisizdir. Piyasa sisteminin gerekçesi, ‘gayri resmi gerekçe’ dediğimiz şey tarafından sağlanır. Resmi, matematiksel bir sonuca yol açan denklemlerde ortaya konmamıştır. Ancak bazı sıkı, takdire şayan teorileştirmelerin sonucudur ve yıllar boyunca araştırma incelemesine tabi tutulmuştur. Bu gayri resmi gerekçelendirme, iyi bilinen dört noktayı kullanır.
1. Piyasa sistemi kendi kendini organize eder. Ekonomik kararları bilinen herhangi bir alternatiften daha iyi koordine eder – optimal olarak değil, sadece alternatiflerden daha iyi. Ancak ekonomik öz-örgütlenme statik bir süreç değildir; bunun yerine, statik teorinin izin verdiğinden daha ince bir içsellik kavramı olan kendi kendini dönüştürmeye yol açar.
2. Piyasalar, göreceli kıtlıklardan etkilenen ve bunlardaki değişikliklere yanıt veren fiyatlar üreterek bu koordinasyonu nispeten verimli bir şekilde gerçekleştirme eğilimindedir. Fiyatlar önemli sinyaller olmasına rağmen, belirsizlik karşısında devam eden değişim göz önüne alındığında, cari fiyatların optimal bir set olduğunu kanıtlamanın bir yolu yoktur. Ancak genellikle kıtlıkları, ajanları kıt kaynakların kullanımından tasarruf etmeye ve bol kaynakları cömertçe kullanmaya teşvik etmeye yetecek kadar yansıtırlar.
3. Gerekli kurumsal temellere sahip iyi işleyen bir piyasa ekonomisi, merkezi olarak yönetilen herhangi bir örgütlenme mekanizması türünden daha az zorlama ve daha az yolsuzluk fırsatı içerme ve gücü merkezden uzaklaştırma eğilimindedir.
4. Piyasa sistemi, özel sermayeyi kullanarak birbirlerine karşı rekabet eden, merkezi olmayan, kâr amacı güden karar vericiler tarafından yenilik fırsatlarının araştırılmasını teşvik ederek büyümeye elverişlidir. Piyasa toplumları, devlet emriyle korunmadıkça hiçbir pozisyonun meydan okumadan muaf olmadığı açık toplumlardır. Büyümeyi kolaylaştıran türden iş deneyleri ve keşifler için harika bir çerçeve olduğu kanıtlanmıştır.
İstenen Özellikler
Şimdiye kadar iki yaklaşımda görüldüğü gibi piyasa davranışının birçok özelliğini karşılaştırdık. Şimdi her bir görüşe, bu özelliklerden hangilerinin piyasanın etkin işleyişine katkıda bulunduğunu ve hangilerinin onu olumsuz etkilediğini soruyoruz.
Neoklasik ekonominin kanonik GE versiyonunda, arzu edilen piyasa özellikleri, fiyat almanın tipik bir durum olması için piyasa gücünün yokluğunu içerir; fiyatlar fırsat maliyetlerine eşittir ve bu nedenle herhangi bir saf kâra izin vermez; oligopollerin ve tekellerin piyasa gücü veya diğer piyasa gücü biçimleriyle ilişkili rantlar ortadan kaldırılır; ve ölçek etkileri ve yüksek giriş maliyetleri gibi dışbükey olmayan kaynakların minimum düzeyde olması veya hiç olmaması gerekir.
G-D görüşünde, ekonomiyi arzu edilen sonuçlara doğru iten şeyler, neoklasik ekonomide piyasa kusurlarının istenmeyen kaynakları olan özelliklerin ta kendisidir. Yenilik yapmayan yerleşik bir tekelin özel durumu istenmeyen bir durum olarak görülse de, diğer çoğu piyasa “kusurları” ekonomik kalkınmayı yönlendiren güçlerdir.
Tam rekabetçi endüstriler nadiren yenilik yapar. Daha çok oligopoller yapıyor. Açıklayıcı bir örnek, yirminci yüzyılda tarımı dönüştüren yeniliklerin hiçbirinin fiyat alan çiftçilerden gelmemiş olmasıdır. Bunun yerine, tarım makineleri, gübreler ve diğer girdiler üreten oligopolistik firmalardan ve kamu tarafından finanse edilen araştırma laboratuvarlarından geldiler.
Bir yenilikçi, rakiplerinin henüz öğrenmediği bir şeyi nasıl yapacağını bilir; pazar gücüne sahiptir ve rakipler onun bildiklerini öğrenene kadar kar elde edebilir. Eğer bilgi anında ve maliyetsiz bir şekilde aktarılsaydı (tam rekabet modelinde olduğu gibi), yeniliğin kârı olmayacak ve dolayısıyla yenilik çok az olacak veya hiç olmayacaktı.
Pazarlamacıda aranan özellikler
PAZARLAMA İlkeleri PDF
PAZARLAMA İlkeleri Ders Notları
Bir ürünün özellikleri
Alacağımız bir üründe bulunması gereken 3 özellik
PAZARLAMA PLANLAMASI
Yer pazarlama
Beğenmeli ürünler nedir
İnovasyon, piyasa gücünü yaratan asimetrik bilgi yaratır ve bu da sistemi yönlendiren karları yaratır. Gerçekten büyük karlar, ajanları bilinmeyene sıçramaya ve belirsizlik koşulları altında daha mütevazı kararlar almaya teşvik eden havuçtur.
Yeni teknolojilerin getirdiği yola bağlı evrimler, statik dengelere tercih edilir. Dışbükey olmayanlar, arzu edilen büyüme sürecinin önemli bir parçasıdır. Ölçek etkileri, telafi edilecek kusurlar olmaktan ziyade, yeni teknolojilerin en çok arzu edilen sonuçlarından bazılarıdır. Yeni ürünler ve yeni firmalar için giriş maliyetleri, inovasyonun kabul edilen maliyetleri ve bu tür davranışları yönlendiren bazı rantların kaynağıdır.
Farklı piyasa özelliklerini arzu edilir olarak gördükleri için, iki teorinin ekonomi politikası için kökten farklı sonuçları vardır. Ana neoklasik tavsiye, böyle bir ekonomide kaynakların optimum dağılımına ulaşılmasını engelleyecek tüm piyasa kusurlarını ve diğer şeyleri ortadan kaldırmaktır.
Ancak, SE teorisine göre, optimalitenin önündeki engeller olarak görülen piyasa kusurlarının ta kendisi, dinamik bir ekonomide genellikle önemli büyüme kaynaklarıdır ve bastırılmamalı, teşvik edilmelidir.
Anlamlı Bir Fark Var mı?
Bazı ekonomistler, piyasanın işlevlerine ilişkin iki kavram arasında işlevsel bir fark olmadığını ileri sürmüşlerdir. Pratikte, arkasında yatan bireysel mikro davranış ne olursa olsun, her birinin maksimum sonucu üreteceğini savunuyorlar. Burada Milton Friedman ve Armen Alchian’dan kaynaklanan en iyi bilinen iki argümanı ele alıyoruz.
Friedman, tıpkı bireyler çevresel nişlere uymanın en iyi yollarını seçiyormuş gibi, en uygun olanın hayatta kalmasının optimal sonuçları garanti ettiğini savunmak için Darwinci teoriye başvurur.
Dolayısıyla, bu argümana göre, firmalar maksimize edici olmasalar bile bir mikro maksimizasyon modeli kullanabiliriz çünkü piyasa, onlar maksimize edici olsaydı ortaya çıkacak sonuçları üretecektir. Başka bir deyişle, evrimsel elin seçim mekanizması, dengede piyasanın yalnızca maksimizasyoncular tarafından mesken tutulmasını sağlayacaktır.
Bu görüşle ilgili en az üç sorun var. Birincisi, statik bir dünyada rekabetin sağladığı tek şey, hayatta kalanların birbirleri kadar iyi olmalarıdır. Örneğin, hepsi Leibenstein’ın X-etkinsizliği dediği şeye neden olan davranışlarda bulunursa, genel sonuç X-verimsiz olacaktır.
Piyasanın sağlayacağı tek şey, görece daha fazla X-etkin olmayanların, görece daha az X-verimsiz olanlara kaybedecek olmasıdır.27 İkincisi, dinamik, yola bağımlı bir dünyada, tam bir ekonominin anlık görüntüsü. Firmaları maksimize etmek, belirsizlik altında el yordamıyla çalışan firmalarla dolu bir ekonomiye çok benzer görünebilir.
Örneğin, bir faktörün göreli fiyatı yükseldiğinde, her iki firma türü de o faktörü daha az kullanacaktır. Her ikisi de bazı şoklara niteliksel olarak aynı şekilde tepki verebilse de, firmalardaki uygulamaların dizisi ve dolayısıyla ortalama performansları iki ekonomi türünde farklı olacaktır.
El yordamıyla uğraşan ekonomideki firmalar, ümit vaat etmeyen ancak bazen çok yüksek getirilere sahip olduğu ortaya çıkan bazı araştırma konularını araştıracak ve firmaları maksimize etmek onlardan kaçınacaktır.
Üçüncüsü, dinamik bir belirsizlik dünyasında, piyasa seçim sürecinde yalnızca en uygun olanın hayatta kalacağını, en uygun olanın hayatta kalacağını ve “en uygun” hayatta kalmaktan bağımsız olarak tanımlandığı sürece diğerlerinin eleneceğini garanti edecek hiçbir şey yoktur.