İnce Film Güneş Paneli
İdeal koşullar altında %21'e varan dönüştürme verimlilikleriyle ince kristal silisyumun verimlilik potansiyelini gösteren dünya çapında geniş bir araştırma faaliyetleri yelpazesi vardır. Çoğunlukla amaç, ilgili konsepti kanıtlamak ve en önemli elektriksel ve optik parametrelerin etkisini incelemektir.
Genel olarak, gerçekleştirilen hücrelerin çoğunun hala substrat olarak Si gofretler üzerinde yapıldığına dikkat edilmelidir. Bu tür test yapıları, konsepti kanıtlamayı ve farklı sınır koşullarının hücre performansı üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlayan, mevcut en iyi anlaşılan malzemeler kullanılarak ideal koşullar altında yapılmıştır.
Bu ideal sistemlerden elde edilen içgörüler artık uygun maliyetli katman sistemlerine ve işleme teknolojilerine aktarılmak üzeredir. Kristal Si ince film güneş pili, son on yılda muazzam bir gelişme gördü, ancak yalnızca Astropower bu çabayı ticari olarak bulunabilen bir ürüne aktardı.
Çok sayıda farklı yaklaşım kabaca üç kategoride sınıflandırılabilir: i) doğrudan cam üzerine uygulanan Si katmanları; ii) yüksek sıcaklığa dayanıklı alt tabakalar üzerindeki Si katmanları; ve iii) cama aktarılan Si gofretlerinden yarı işlenmiş monokristal Si katmanları. Bu sınıflandırma kapsamında elde edilen bazı olağanüstü sonuçlar aşağıdaki bölümlerde tartışılacaktır.
Katmanlar
Cam yüzeylerle uyumlu tüm yaklaşımların doğal sınırlaması, camın 600◦C mertebesinde olan erime noktasıdır. Bu, hem Si birikiminin hem de güneş pili işlemenin daha uzun bir süre boyunca bu sıcaklık sınırının ötesine geçmesine izin verilmediği anlamına gelir.
Si tabakasının kristalleştirilmesi ya lazerle ya da katı fazda kristalleştirmeyle yapılabilir. Örneğin Kaneka Corp., yüksek oranda katkılı bir temas tabakasının lazerle kristalleştirilmesini ve ardından içsel bir mikro kristalli soğurucu filmin biriktirilmesini kullanır.
Bu “STAR” yapısının can alıcı özelliği (Yüzey Dokusu ve Arka Reflektörle Geliştirilmiş Absorpsiyon), pürüzlü bir yansıtıcı arka tabaka nedeniyle mükemmel bir optik sınırlama ile birleştirilmiş 5 μm'den daha az bir Si-tabakası kalınlığıdır. a-Si:H/mikrokristalin-Si/mikrokristalin Si'nin üçlü hücre yığını, %11.5'lik kararlı bir verimlilik elde etti.
Fotovoltaik Cihazlar Merkezi değişen p- ve n-doping seviyelerine sahip çok sayıda katmanın biriktirilmesini uygulayarak çok bağlantılı güneş pili konseptini araştırıyor.
Temel fikir, bu katmanlarda çok kısa azınlık taşıyıcı difüzyon uzunluklarının tolere edilebilmesi ve dolayısıyla çok saf olmayan materyallerin kullanılabilmesidir. Bu faydanın iyi bir hücre performansına dönüştürülmesi, büyük ölçüde aynı polariteye sahip katmanların elektriksel bağlantısına ve uzay yükü bölgesindeki rekombinasyona bağlıdır.
Konsepti kanıtlamak için yüksek oranda katkılı bir Cz gofreti üzerine epitaksiyel olarak uygulanan altı katmanlı bir sistemle %17,6'ya varan verimlilik elde edildi, ancak düşük maliyetli bir sistemle ilgili hiçbir sonuç bildirilmedi. Bununla birlikte, Pacific Solar, ürün geliştirmesi için cam üzerine basit bir tek katmanlı silikon sistem seçti.
Dokulu cam üzerine kaplanmış çok kristalli bir Si filminden oluşur. Film sadece 2μ'den daha kalındır. Bu film, hızlı bir düşük sıcaklıkta biriktirme ve ardından gelişmiş elektronik özellikler için daha yüksek bir sıcaklık işlemi ile üretilir. Sürecin detayları bilinmiyor.
Esnek Güneş Paneli
Thin-film solar panel
Saydam güneş paneli
Polikristal güneş paneli avantajları
Saydam güneş paneli nedir
İnce film güneş Paneli fiyatları
Monokristal Polikristal güneş paneli Farkları
Monokristal Güneş Paneli
Filmin yapısı ve modül yapısı gösterilmektedir. İnce n+pp+ silikon film, bir cam üst tabaka üzerinde biriktirilir, bu da şekilde ışığın aşağıdan geldiği anlamına gelir. Silikon önce bir yalıtkan reçine ile kaplanır, ardından metal temas yapısı gelir. P- ve n-tipi kontaklar, gösterilen ustaca bir şema ile yapılır.
Derin kraterler ve daha sığ çukurlar, lazer ateşlemeyle oluşturulur ve metal uçlara bağlanır. Tekli hücreler lazer yiv açma ile ayrılır ve hücreler metal uçlarla seri olarak bağlanır. Bu şekilde monolitik seri bağlı modüller, sonraki bölümde açıklanacak olan diğer malzemelerden ince film modüllerine benzer şekilde üretilir.
Pasifik güneş filmleri, filmin kendisinin iyi elektriksel iletkenlik sergilemesi gibi ilginç bir özelliğe sahiptir, bu da yüzeydeki iletken oksitleri gereksiz kılar.
Şu anda en iyi modüllerin verimliliği %7,25'tir; ortalama pilot üretim verimliliği %6,5'tir. Yakın gelecekte %8 ve iki yıl içinde %10 verimlilik beklenmektedir. Modüllerin mükemmel dayanıklılığı da kanıtlanmıştır.
Mevcut üretim maliyeti 1,95 ABD Doları/W olup, daha büyük hacimle birlikte bunun daha büyük üretim seferleri için 1 ABD Doları/W'a düşeceği beklentisiyle. Bu ürün şu anda pilot üretim aşamasındadır. Daha fazla gelişme, büyük ölçekli üretim için gerekli sermaye yatırımının bulunmasına bağlıdır.
Yüksek Isıya Dayanıklı Yüzeyler
Yüksek sıcaklık yaklaşımları, 1000◦C'nin üzerindeki sıcaklıklarda yüksek Si biriktirme hızlarına (∼= 5 μm/dak) ve sıvı faz (Tmelt,Si ∼ 1420◦C) yoluyla Si-yeniden kristalleştirme tekniklerine dayanır. Bu teknolojiler ile yüksek verim, sürekli hat içi işleme, büyük taneler ve dolayısıyla yüksek verimlilik elde edilebilir.
Bununla birlikte, düşük fiyata ideal teknik özelliklere sahip bir alt tabaka malzemesi henüz bulunamıyor. Genel bir kural olarak, ucuz malzemeler genellikle yüksek sıcaklıklarda, bu safsızlıkların substratlardan aktif Si tabakasına geçmesine neden olan yüksek düzeyde safsızlıklar içerir.
Ayrıca, katman hazırlama ve güneş pili işleme için işlem adımlarının karmaşıklığı, özellikle yalıtkan alt tabakalar üzerinde, kritik tarafa doğru sayılır.
Güneş Enerjisi Sistemleri Enstitüsü (ISE) üç farklı yüksek sıcaklık yaklaşımını araştırıyor:
– Yüksek katkılı silikon şerit ön tabakaları, hızlı bir termal kimyasal buhar biriktirme (RT-CVD) reaktöründe aktif Si tabakasının müteakip doğrudan epitaksiyel büyümesi için substratlar olarak kullanılır.
Güneş pilleri için katman sisteminin ısıl işlemi, safsızlıkların aktif Si tabakasına göç ettiğini hesaba katmalı ve böylece alt tabakada izin verilen maksimum kirlilik seviyesi belirlenmelidir.
– Daha sonra geçiş delikleri olan bir SiO2 tabakası ile kaplanan, alt tabaka olarak düşük kaliteli, oldukça katkılı bir Si tabakası. Deliklerin toplam alan kaplaması %0,5'tir; bu, arka elektrotla yeterli bir elektrik teması sağlamak için yeterlidir, ancak yine de safsızlıkların alt tabakadan difüzyonunu önemli ölçüde bastırır.
CVD biriktirilmiş Si tabakasının tepesi, tane boyutunu büyütmek için geniş alanlı bir yeniden kristalleştirme adımına maruz bırakılır ve geçiş deliklerinin altında bulunan Si kristalleri aracılığıyla tohumlama gerçekleşir.
– Seramik veya grafit gibi kapsüllenmiş yabancı alt tabakalar kullanılır ve ince taneli Si tabakasının yükseltilmesi, bir bölge eritme yeniden kristalleştirme adımıyla gerçekleşir.
Fotovoltaik Enerji Üretimi
Güneş termal ısısı ve enerji üretiminin yanı sıra, fotovoltaik enerji üretimi, güneş radyasyonu enerjisini doğrudan kullanmak için başka bir olasılıktır. Bununla birlikte, güneş termal elektrik üretiminin aksine, güneş enerjisi doğrudan elektrik enerjisine dönüştürülür. Aşağıda, bu enerji dönüştürme yönteminin temel fiziksel ilkeleri özetlenmiştir.
Enerji Açığı Modeli
Çekirdeğin içindeki pozitif yüklü protonlar ve yüksüz nötronların yanı sıra, bir atom, çekirdeğin etrafında farklı enerji seviyeleri (“kabuklar” veya “yörüngeler” gibi) üstlenen negatif yüklü elektronlardan oluşur.
Belirli bir enerji seviyesini işgal edebilen sınırlı sayıda elektron vardır; sözde Pauli dışlama ilkesine göre, herhangi bir olası enerji seviyesi en fazla iki elektron tarafından işgal edilebilir. Bu iki elektrona ancak “dönüşleri” (yani kendi açısal momentumları) ile birbirlerinden yine farklı olmaları durumunda izin verilir.
Birkaç atom bir kristal oluşturursa, tek tek atomların farklı enerji seviyeleri birbiriyle örtüşür ve enerji bantları oluşturmak için gerilir. Bu “izin verilen” enerji bantları arasında enerji boşlukları (yani “yasaklanmış” bantlar) vardır.
Çekirdeğe yakından bağlı iç elektronlar için dar izin verilen bantlar ve dış elektronlar için geniş izin verilen bantlar vardır. Yasaklı bantların genişliği ise tam tersi şekilde değişir; yasak bantlar çekirdeğe yakın geniştir ve artan enerji seviyesiyle azalır, böylece dış bantlar üst üste biner.
İzin verilen bantların enerjik mesafeleri ve enerji boşluklarının genişliği ve elektronların izin verilen bantlara dağılımı bir kristalin elektrik ve optik özelliklerini belirler.
Ayrıca bu bantlar içinde elektronların işgal edeceği enerji seviyelerinin sayısı sınırlıdır (yani boşluk sayısı sınırlıdır). Dolayısıyla bir “sonlu enerji durumu yoğunluğu” vardır.
Sırasıyla düşük enerji seviyelerine sahip atomların iç kabukları ve katıların enerji bantları neredeyse tamamen elektronlarla kaplıdır. Elektronlar burada serbestçe hareket edemezler; sadece yer değiştirebilirler.
Bu elektronlar herhangi bir iletkenlik üretmezler. Tamamen elektronlarla dolu, enerji açısından en zengin enerji bandına değerlik bandı denir; içerdiği elektronlar malzemenin kimyasal bağ tipini belirler.
Elektrik iletkenliğine sahip bir katı, serbestçe hareket eden elektronlar gerektirir. Bununla birlikte, elektronlar ancak tamamen dolu olmayan bir enerji bandında bulunuyorlarsa serbestçe hareket edebilirler. Enerji nedeniyle, bu sadece valans bandının üzerinde bulunan enerji bandı için geçerlidir. Bu enerji bandı bu nedenle iletim bandı olarak adlandırılır.
Değerlik bandı ile iletim bandı arasındaki enerji boşluğu, örneğin, “bant aralığı” olarak adlandırılır. Bu enerji aralığı, değerlik bandından iletim bandına bir elektron aktarmak için gereken minimum enerji miktarına tam olarak eşittir.
İletkenler, yarı iletkenler ve yalıtkanlar
İletkenler, yarı iletkenler ve yalıtkanlar, bant yapıları ve bantlarının elektronlarla işgali açısından farklıdır.
İletkenler
İletkenler içinde (örneğin metaller ve alaşımları) iki farklı durum meydana gelebilir.
− Elektronların işgal ettiği enerji bakımından en zengin bant (yani iletim bandı)
tamamen meşgul.
− Tamamen elektronlarla dolu en enerji açısından zengin bant (yani değerlik bandı) ve üstte bulunan iletim bandı üst üste biner, böylece kısmen örtülü bir bant (iletkenlik bandı) oluşur.
Böylece akım, malzemenin ilgili sıcaklığından bağımsız olarak kristal kafes içinde bol miktarda bulunan serbestçe hareket eden elektronlar tarafından aktarılır. Bu nedenle, elektrik iletkenleri (metaller gibi) düşük özgül dirençle karakterize edilir.
Artan sıcaklıkla birlikte, atomik çekirdeklerin artan termal salınımı elektronların hareketini engeller. Bu nedenle metallerin özgül direnci artan sıcaklıkla artar.
İzolatörler
İzolatörler (örn. kauçuk, seramikler) tamamen elektronlarla dolu bir valans bandı, geniş bir enerji aralığı (Örn. > 3 eV) ve boş bir iletim bandı ile karakterize edilir. Bu nedenle, yalıtkanlar neredeyse hiç serbestçe hareket eden elektronlara sahip değildir. Sadece çok yüksek sıcaklıklarda (güçlü “termal uyarılma”) az sayıda elektron enerji boşluğunu aşabilir. Bu nedenle, örneğin seramikler, yalnızca çok yüksek sıcaklıklarda iletkenlik gösterir.
Yarı iletkenler
Prensip olarak, yarı iletkenler (örn. silikon, germanyum, galyum-arsenit) nispeten dar bir enerji aralığına (0,1 eV < Eg < 3 eV) sahip yalıtkanlardır. Bu nedenle, düşük sıcaklıklarda, kimyasal olarak saf bir yarı iletken yalıtkan görevi görür. Sadece termal enerji eklenerek elektronlar kimyasal bağlarından salınır ve iletim bandına yükselir.
Yarı iletkenlerin artan sıcaklıklarla iletken hale gelmesinin nedeni budur. Bu, iletkenliğin artan sıcaklıklarla azaldığı metallere kıyasla tam tersidir. Spesifik dirençle ilgili olarak, yarı iletkenler iletkenler ve yalıtkanlar arasındadır.
Yarı iletkenler ve iletkenler arasındaki geçiş alanı içinde, çok dar enerji boşlukları durumunda (0 eV < Eg < 0,1 eV), bu tür elementler metallerle benzer iletkenlik gösterebildikleri için metaloidler veya yarı metaller olarak da adlandırılır. Bununla birlikte, “gerçek” metallerden farklı olarak, azalan sıcaklıklarla azalan iletkenlik ile karakterize edilirler.
İçsel iletkenlik
Değerlik elektronları artan sıcaklıklarla kimyasal bağlarından ayrılarak iletim bandına ulaştıklarından (içsel iletkenlik), yarı iletkenler belirli bir sıcaklık seviyesinin üzerinde iletkendir. Kristal kafes boyunca serbestçe hareket edebilen iletim elektronları haline gelirler (yani elektron iletimi).
Öte yandan, komşu bir elektron deliğe ilerleyebileceğinden, değerlik bandı içinde ortaya çıkan boşluk da yarı iletken malzeme boyunca hareket edebilir. Delikler böylece iletkenliğe (delik iletimi) eşit olarak katkıda bulunur. Her serbest elektron, bozulmamış saf yarı iletken kristaller içinde bir delik oluşturduğundan, her iki tür yük taşıyıcı da eşit olarak bulunur.
İçsel iletkenlik, rekombinasyonla, yani serbest bir elektron ile pozitif bir deliğin rekombinasyonuyla dengelenir. Bu rekombinasyona rağmen, deliklerin ve serbest elektronların sayısı eşit kalır çünkü belirli bir sıcaklık seviyesinde rekombinasyon olarak her zaman aynı sayıda elektron-deşik-çifti oluşur.
Her sıcaklık için, belirli sayıda serbest delik ve serbest elektron içeren bir denge durumu vardır. Serbest elektron deliği çiftlerinin sayısı artan sıcaklıkla artar.
Böyle bir kristal kafese dışarıdan harici bir voltaj uygulanırsa, elektronlar pozitif kutba, delikler ise negatif kutba hareket eder. Yarı iletkenlerin içindeki içsel iletim mekanizması da enerji aralığı modeliyle açıklanabilir.