Kaza Nedenleri
Kaza soruşturma raporlarındaki varsayılan nedenlere hızlı bir bakış, diğerlerinin yanı sıra şunları ortaya çıkaracaktır:
• dikkatsizlik
• kazaya yatkınlık
• dikkatsizlik
• ihmal
• güvenlik ekipmanı giymemek
• kötü şans
• Tanrının hareketi
• düşünmemek
• tembellik
• kısa yollar almak.
Bu bahanelerin kullanılması pek çok organizasyonun yönetimini tatmin edecek gibi görünüyor. Bireyde kusur bulmaktan öteye gitmeyen bir yaklaşımı kabul etmek, kazaların önlenemez olduğunun kabulünü ifade eder.
Bu sonuç, gerçekte, insanların mutlaka suçlanmaya değer kusurları olmayan sınırlamaları olduğu gerçeğinden çıkarılabilir. Örnekler arasında beceri düzeyi, deneyim düzeyi, yaş, eğitim düzeyi, motivasyon düzeyi ve bireyin zihinsel durumu da dahil olmak üzere genel iyilik hali sayılabilir.
İSG’yi Etkileyen İş Sisteminin Unsurları
Daha geniş görüş
Kaza nedenselliğine yönelik ‘güvensiz hareket-güvensiz durum’ yaklaşımı, nispeten karmaşık bir sürecin ne olduğunun altını çizmektedir. Kazalar sistemler içinde meydana gelir ve çalışan bir çalışma sisteminin parçasıdır. Açıktır ki, bir kişi işe gitmişse, bir odada oturmuş ve hiçbir şey yapmamışsa, o kişinin kaza yapma şansı çok az olacaktır. Gerçek şu ki, çalışanın bir sürecin parçası olması, bir makineyi çalıştırması veya bir sistemin parçası olması gerekiyor.
Çalışma işlevini yerine getirirken, kişinin fiziksel ve psikolojik yapısına ilişkin talepleri vardır. Kazaların gerçek nedenlerinin bulunduğu bir sistemin parçası olan bireyin bu daha geniş kavramındadır. Bununla birlikte, bireyin, çalışma ortamının dışında meydana gelen etkileri, steril makineler ve çalışma programları dünyasına aktardığı anlaşılmalı ve kabul edilmelidir. Aile, mali veya sağlık sorunları genellikle bireyler için önemli endişe örnekleridir.
Konsantre olma kapasitemizin sınırlı olduğu ve derin kişisel nitelikteki meselelerin kolayca bir kenara atılmasının mümkün olmadığı göz önüne alındığında, bu kişisel meseleler, dikkat çekmek için kişinin iş yerindeki faktörlerle rekabet edecek. Tamamen doğal bir olaya (yani sorunlarımızı işe getirmek) bir çözüm bulmak zor olsa da, iş sistemlerini tasarlarken iş yeri dışındaki güçlerin kaza nedenselliği üzerindeki etkisini göz ardı edemeyiz.
Is Sağlığı ve Güvenliği
6331 sayılı iş sağlığı ve güvenliği Kanunu
İSGB ve OSGB görev, yetki ve sorumlulukları
İş güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, SORUMLULUK ve Eğitimleri Hakkında YÖNETMELİK
İş Sağlığı ve Güvenliği HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ
İS Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri pdf
OSGB ihtar puanları 2020
OSGB YÖNETMELİĞİ 2020
İş sistemi
Daha önce tartışıldığı gibi, işçi, işyerinde istihdam edildiğinde genel bir sistemin parçasıdır.
Bölüm 1’de tartışıldığı gibi çalışma sistemi beş geniş unsurdan oluşur:
• insanlar
• tesis ve ekipman
• prosedürleri içeren çalışma yöntemleri
• malzemeler
• çevre.
Bunlara ayrı bir konu olarak yönetimi de ekleyebiliriz.
Birleştirildiğinde, bu unsurlar üretim sürecinin yürütülmesine izin verir. Beşinci faktörün hem doğal çevreyi (örneğin, uzak bir çöl veya Arktik maden sahası) hem de çalışma ortamını içerdiğine dikkat edin. Çalışma ortamı, işyerinin fiziksel yönlerinden (yani aydınlatma, ısı, gürültü, hava kalitesi vb.) daha fazladır.
Çalışanların seviyeleri arasındaki ilişkileri, iletişim sistemini, insanların tutumlarını, çalışanların katılım fırsatlarını ve doğru bir şekilde ölçülmesi genellikle zor ve bazen imkansız olan diğer birçok değişkeni içerir. İşin bir bağımsız değişkenler koleksiyonundan ziyade bir sistem olduğu düşünüldüğünde, kazanın herhangi bir değişkendeki – örneğin bireydeki – bir hatadan ziyade bir sistemdeki arıza olduğuna inanmak için sağlam bir neden vardır.
Genel iş performansını etkilemeden sistemin hangi bölümlerinin çıkarılabileceğini belirlemek amacıyla böyle bir sistemi ele alalım. Ayrıca, kaza nedenini belirleme girişimimizde daha fazla dikkat gerektirebilecek yönleri belirlemek için iş sisteminin çeşitli bölümlerine öncelik verme yöntemi olup olmadığını da düşünelim.
Planlı bir bakım kesintisi sırasında bir kaynakçının tesisin belirli bir parçası üzerinde çalışmasını gerektiren bir sistem düşünün. Bir nedenden dolayı kaynakçı bir kaza geçirir ve bir yaralanmaya maruz kalır, bu da nedenselliği belirlemek için bir araştırma yapılmasını gerektirir. Kaynakçının çalıştığı sistem nasıl görünebilir?
Bu sistemi anlamak kazanın nedenini belirlemeye yardımcı olacak mı? Bu kaynakçının çalıştığı sistem, diğer kaynakçıların çalıştığı sistemlerde ortak olan belirli unsurlara sahip olacaktır. Bununla birlikte, çalışma ortamlarının doğası, kuruluşlar arasında ve hatta kuruluşlar içinde büyük farklılıklar gösterebilecek şekildedir.
Sonuç olarak, bir kaynakçının çalışması için standart bir işletim sistemi olamaz. Bu sonucun, kaza nedenini belirlemek için büyük bir etkisi vardır, çünkü kaza nedenini belirlemek için bireysel sistemlerin tanınması ve analiz edilmesi gerektiği anlamına gelir. Tablo 6.1’de kaynak sisteminin bir parçası olarak listelenen faktörler ayrıntılı olmaktan uzaktır.
Sistemi anlamak
İşin kendisi basit görünse bile iş sistemi her zaman karmaşıktır. Tablo 6.1’de listelenen faktörlerden, kazayla hiçbir ilgisi olmadığı için hangi alanlar atılabilir? Ancak bu özel kazaya yol açan belirli olaylara ilişkin kapsamlı bir araştırmadan sonra, kaza nedenselliğinin bir parçası olarak bu faktörlerin herhangi birini göz ardı edebiliriz.
Belirli bir faktörün çalışma sistemi üzerindeki etkisini daha yakından incelemek için kazaya neden olan faktörlerin herhangi birini almak ve bunları daha ayrıntılı olarak incelemek mümkündür. Bu ikinci aşama analizi, sistemi oluşturan bireysel süreçlerin daha iyi anlaşılmasını sağlayarak iş sistemi hakkındaki bilgiyi daha da artırır. Gerçek kaza nedenselliğini keşfetmeye en yakın olduğumuz yer bu araştırma ve analiz alanıdır.
Kapsamlı bir kaza modelinin kullanılması
Sinoptik Kaza Modeli, bkz. Şekil 6.2, kaza sürecine iki şekilde bakar:
• Dikey olarak, alt ekrandaki tek tek öğelerin daha yüksek bir ekrandaki ‘makro’ sorunlardan türediği ve makro sorunlarının etkilerinin daha düşük bir ekranda görüldüğü bir dizi şeffaf ‘ekran’ aracılığıyla.
• Yatay olarak, insanlar ve iş sisteminin diğer dört unsuru arasındaki etkileşimin gerçekleştiği ‘mağaza katı’ düzeyinde. Altıncı unsur olan yönetim, katılımcı yönetim kullanılabilse bile yukarıdan yansıtılır.
‘Atölye’ terimi, tüm yönetimin işyerinin bir parçası olduğunu belirtmek için işyeri yerine alt iki seviye için kullanılır.
Prosedürler, personel seçimi ve eğitim arasındaki bağlantı akışları gösterilir.
Atölye düzeyinde, insanlar, insani sınırlamaları ve bunların etkilerinin nasıl en aza indirilebileceğini anlamak için diğer dört unsurdan kasıtlı olarak ayrılır. Yol gösterici kavramlar olarak suçluluk veya suçlamadan bilinçli olarak kaçınılır.